Adli Tebligat Sisteminin İyileştirilmesi Projesi

Projenin Amacı ve Kapsamı

Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) kapsamında, Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün yararlanıcısı olduğu ve Birleşik Krallık ile birlikte yürütme görevini üstlendiği Adli Tebligat Sisteminin İyileştirilmesi Eşleştirme Projesinin uygulanmasına 19 Temmuz 2018 tarihinde başlanmıştır.

Proje kapsamında; uygulama ve mevzuat alanında gerekli iyileştirmelerin yapılması, adli tebligat sürecinde yer alan tüm paydaşların kapasitesinin geliştirilmesi ve güncel teknolojilerin sisteme entegre edilmesi suretiyle elektronik adli tebligat sisteminin daha etkin hâle getirilmesi amaçlanmıştır.

Proje; adli tebligat sisteminin gerekli yasal değişikliklerle desteklenmesi, sistemde yer alan aktörlerin yeterlilik ve becerilerinin geliştirilmesi ve elektronik adli tebligat sisteminin Posta ve Telgraf Teşkilatı A.Ş. (PTT) ile iş birliği içerisinde geliştirilmesi olmak üzere üç ana bileşen altında yürütülmüştür.

Birinci Bileşen Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler

Proje kapsamında Ankara Batı, Gaziantep, İzmir, Trabzon ve Malatya adliyeleri pilot adliye olarak belirlenmiştir. Pilot adliyelerin bulunduğu illerde, yabancı uzmanların da katılımıyla Adalet Bakanlığı ilgili birim temsilcileri, hâkimler, savcılar, emniyet birimleri, PTT temsilcileri, muhtarlar, mahkeme ve savcılık personeli ile akademisyenlerin katıldığı toplantılar gerçekleştirilmiştir.

Söz konusu toplantılarda adli tebligat sisteminden ve mevzuattan kaynaklanan sorunlar tespit edilmiş, ihtiyaç analizi çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca, adli tebligat sisteminde yer alan aktörlerin görev tanımlarının belirlenmesine yönelik çalışma grubu toplantıları düzenlenmiş ve görev tanımı belgesi hazırlanmıştır.

Yargıtay, PTT temsilcileri ve yabancı uzmanların katılımıyla yargı ve tebligat sistemlerine ilişkin incelemelerde bulunmak amacıyla 10-14 Haziran 2019 tarihleri arasında İngiltere’ye, 16-20 Aralık 2019 tarihleri arasında ise İspanya’ya çalışma ziyaretleri gerçekleştirilmiştir.

17 Temmuz 2019 tarihinde Ankara’da, İngiltere, Hollanda ve Belçika’dan gelen yabancı uzmanların katılımıyla tebligat mevzuatı ve uygulamalarının ele alındığı Uluslararası Çalıştay düzenlenmiştir.

Avrupa Birliği üye ülkelerindeki adli tebligat sistemine ilişkin iyi uygulamalar ve mevzuat incelenerek İngiltere, İspanya, Almanya, Belçika ve Hollanda’ya ilişkin ülke raporları hazırlanmış ve  bu raporlar, mevzuat çalışmalarında yararlanılmak üzere Tebligat Kanunu Bilim Komisyonuna sunulmuştur.

İkinci Bileşen Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler

Adliyelerde, PTT müdürlüklerinde, ceza infaz kurumlarında ve emniyet müdürlüklerinde; yargı personeli, PTT temsilcileri, yabancı uzmanlar ve muhtarların katılımıyla çalışma ziyaretleri ve toplantılar gerçekleştirilmiştir.

Adli tebligat sisteminde yer alan aktörlerin yeterlilik ve becerilerinin geliştirilmesine yönelik değerlendirmeler yapılmış, adliye ve PTT çalışanları ile muhtarlara yönelik eğitim modülleri ve eğitim materyalleri hazırlanmıştır.

Hazırlanan eğitim materyalleri doğrultusunda Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde eğitici eğitimi verilmiştir. Eğiticiler tarafından ise yargı ve PTT çalışanları ile muhtarlara eğitim verilmiştir.

Üçüncü Bileşen Kapsamında Gerçekleştirilen Faaliyetler

Elektronik tebligat sisteminin tanıtılması ve kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla 15 Ocak 2020 tarihinde Elektronik Tebligat Tanıtım Programı gerçekleştirilmiştir.

Elektronik tebligat sisteminin tanıtılması amacıyla afişler hazırlanarak adliyelere gönderilmiş ve kamu spotunda kullanılmak üzere tanıtım videosu hazırlanmıştır.

Ayrıca, 20 Ekim 2020 tarihinde, elektronik tebligat konusunda farkındalığın artırılması ve kullanımının yaygınlaştırılması amacıyla Adalet Bakanlığı ile PTT A.Ş. arasında Adli Tebligat İş Birliği Protokolü imzalanmıştır.


Proje Kapsamında Elde Edilen Sonuçlar

Elektronik tebligat sisteminin uygulamaya girdiği 1 Ocak 2019 tarihinden 27 Ağustos 2020 tarihine kadar toplam 32.122.030 elektronik tebligat gerçekleştirilmiştir.

Elektronik tebligat uygulaması sayesinde mali tasarruf sağlandığı ve kâğıt tüketiminin önlendiği bildirilmiştir.

2019 yılı sonuna kadar 18 milyondan fazla tebligat elektronik ortamda gerçekleştirilmiş ve bu sayı toplam adli tebligatların yaklaşık %45'ine ulaşmıştır.

Tebligat Kanunu’nun 7/a maddesi kapsamında zorunlu elektronik tebligata tabi olmayan gerçek kişilerden elektronik tebligat adresi alanların sayısı, 2019 yıl sonu itibarıyla 41.625 iken Eylül 2020 itibarıyla 126.125'e yükselmiştir.

Bununla birlikte, elektronik tebligat sisteminin yaygınlaştırılmasıyla tebligat işlemlerinin daha hızlı, güvenli ve çevre dostu biçimde yürütülmesine, hatalı tebligat riskinin azaltılmasına ve mali tasarruf sağlanmasına katkıda bulunulmuştur.

Proje kapsamında belirlenen sonuç ve çıktılara büyük ölçüde ulaşılmış olup, mevzuat ve ihtiyaç analizlerinin gerçekleştirilmesi, ilgili aktörlerin kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi ve elektronik tebligat sisteminin yaygınlaştırılması bakımından önemli çalışmalar yürütülmüştür.

Bu kapsamda, adli tebligat sisteminin geliştirilmesine yönelik faaliyetler gerçekleştirilmiş; elektronik tebligat kullanımının yaygınlaştırılması, mali tasarruf ve çevresel kazanımlar bakımından somut sonuçlar elde edilmiştir.